Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.



Komórka do liczenia komórek

29 września 2008, 19:28

Niezwykle prosty w budowie system liczący komórki został opracowany na Uniwersytecie Kalifornijskim. Zestaw, którego sercem jest układ stosowany powszechnie w aparatach cyfrowych, pozwala na rozróżnienie i policzenie różnych typów komórek obecnych w próbce.


Nić z komórkami na cukrzycę

3 stycznia 2018, 11:56

Naukowcy opracowali nowy sposób wszczepiania setek tysięcy komórek wysp trzustkowych pacjentom z cukrzycą typu 1. Są one chronione warstwą hydrożelu. Umieszcza się je na polimerowej nici, która może zostać z łatwością usunięta lub wymieniona, gdy zajdzie taka potrzeba.


Orbitalne smieci

Laserowe namierzanie kosmicznego śmiecia

20 lipca 2010, 11:29

Krążące po orbicie śmieci, których liczba niedługo zacznie sięgać miliona, stanowią coraz większe zagrożenie dla satelitów, stacji kosmicznych i rakiet. Szczególnie zagrożenie są astronauci na ISS. W Australii opracowano laserowy system śledzenia niebezpiecznych obiektów.


Wysysanie metali z dna morskiego sposobem na uniknięcie kryzysu?

15 września 2021, 10:48

Niektóre firmy chcą więc wydobywać metale z dna morskiego. Może nie tyle wydobywać, co wysysać, gdyż pomiędzy Meksykiem a Hawajami na dnie spoczywają grudki zawierające więcej kobaltu i niklu niż wszystkie złoża lądowe. Jednak planom takim sprzeciwia się część naukowców, a w ich ślady idą wielkie światowe koncerny.


Cały Darwin w Sieci

19 października 2006, 14:34

Cambridge University prowadzi projekt, którego celem jest udostępnienie w Sieci kompletu dzieł Karola Darwina. Internauci zyskają darmowy dostęp do m.in. O pochodzeniu gatunków czy nigdy niepublikowanych zapisków z podróży statkiem HMS Beagle.


Nowy system klimatyzacyjno-oświetleniowy w Kaplicy Sykstyńskiej

30 października 2014, 11:25

W środę (29 października) w Kaplicy Sykstyńskiej zaprezentowano nowy system klimatyzacyjno-oświetleniowy. Ten pierwszy ma zabezpieczać freski przed kurzem, dwutlenkiem węgla i potem zwiedzających. Siedem tysięcy diod LED pozwoli zaś zaoszczędzić energię i zaakcentować niewidoczne dotąd szczegóły malowideł. Prace instalacyjne zajęły aż 3 lata.


Makadamia ma możliwości

23 października 2008, 14:34

Drzewa makadamii akumulują więcej dwutlenku węgla niż pozostałe rośliny i można je wykorzystać do radzenia sobie z efektem cieplarnianym – twierdzą naukowcy z Australii. W 1857 roku roślina została odkryta w stanie Queensland przez Waltera Hilla. Nazywając ją makadamią, botanik upamiętnił przyjaciela Johna McAdama.


W okolicach Tikal znaleziono dziesiątki tysięcy nieznanych budowli Majów

5 lutego 2018, 12:07

W gwatemalskiej dżungli w okolicach Tikal, stolicy państwa Majów, odkryto dziesiątki tysięcy nieznanych dotychczas budowli. Tamtejsza populacja musiała liczyć miliony osób więcej, niż dotychczas sądzono.


Międzynarodowa Stacja Kosmiczna 20 sierpnia 2001 roku © NASA

Karmienie kosmonautów coraz droższe

21 października 2010, 21:08

Inflacja dotyka nie tylko zwykłych ludzi, ale także kosmonautów pracujących na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. W ciągu roku fundusze konieczne dla ich nakarmienia wzrosły prawe o pięćdziesiąt procent.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk